Na een start als PEC handhaafde bijna de helft van de clubs zich, met of zonder nieuwe trainer

Jelle Doornbosch · Data & Cijfers

In het kort

Sinds 2014/15 begonnen 23 clubs met vier punten of minder uit zeven duels. Tien van hen handhaafden zich.
Twintig hadden na duel zeven nog hun eerste trainer, net als PEC nu. Tien hielden hem tot het einde, tien wisselden later alsnog.
Met dezelfde trainer handhaafden vijf clubs zich, na een wissel twee. Wie wisselde, stond er op dat moment wel slechter voor.
In de vijf duels na een dieptepunt kwamen beide groepen uit op ongeveer één punt per wedstrijd.

PEC staat na zeven duels op vier punten en een doelsaldo van min veertien. Bij de 3-0 in Groningen zongen uitsupporters al dat de trainer weg moest. Terug in Zwolle wachtten tientallen van hen de spelersbus op. Directeur Gerry Hamstra ging met ze in gesprek en hield vast aan de staf. Zondag staat Henry van der Vegt tegen SC Cambuur gewoon langs de lijn. De 23 clubs die sinds 2014/15 net zo slecht begonnen, laten zien hoe vaak zo’n start goed afliep. En wat een nieuwe trainer daaraan veranderde.

Bijna de helft

Van de 23 clubs die na zeven duels op vier punten of minder stonden, speelden er tien het seizoen erna nog in de Eredivisie. Dertien degradeerden. Het afgebroken seizoen 2019/20 telt niet mee. Van de clubs die net als PEC ook een doelsaldo van min tien of slechter hadden, handhaafden negen van de negentien zich. Leg je de grens bij drie of bij vijf punten, dan blijft het tussen 43 en 51 procent.

In die eerste zeven duels waren de clubs die zich later handhaafden niet van de rest te onderscheiden. Ze haalden vrijwel evenveel punten en kregen vrijwel evenveel doelpunten tegen. Het verschil ontstond pas daarna.

PEC kent beide uitkomsten. In 2016/17 begon de ploeg onder Ron Jans met twee punten en eindigde ze als veertiende. In 2021/22 begon ze met één punt en eindigde ze als laatste.

Twintig clubs, twee keuzes

Drie clubs wisselden al binnen de eerste zeven duels van trainer: Heracles in 2014/15, Fortuna Sittard in 2022/23 en FC Utrecht in 2023/24. Alle drie handhaafden zich. Zij hadden hun nieuwe trainer al voordat ze in de positie van PEC zaten.

De andere twintig stonden na duel zeven waar PEC nu staat: weinig punten, dezelfde trainer.

Na duel zeven	Clubs	Gehandhaafd
Trainer gehouden tot het einde	10	5
Later alsnog van trainer gewisseld	10	2

Zonder wissel handhaafden zich PEC in 2016/17, Roda JC in 2016/17, FC Groningen in 2018/19, Sparta in 2020/21 en Almere City in 2023/24. Na een wissel lukte het Willem II in 2017/18 en Fortuna Sittard in 2020/21.

Groningen hield vast

Het duidelijkste voorbeeld van vasthouden is FC Groningen in 2018/19. Danny Buijs was er aan zijn eerste klus als hoofdtrainer in het betaald voetbal begonnen. Na zes duels stond Groningen met drie punten onderaan. Daarna lag de ploeg ook nog thuis uit de beker tegen FC Twente.

Technisch manager was toen Ron Jans, de man die Buijs had aangesteld. “Het wegsturen van mensen is geen optie”, zei hij tegen FOX Sports.

Het werd eerst nog slechter. Buijs vertelde later aan de clubsite dat het omslagpunt lag bij vier punten uit tien duels en de laatste plaats. Hij veranderde zijn aanpak. In de winterstop kwam er versterking bij. Groningen eindigde als achtste en haalde de play-offs.

Twee keer november

Wie wel wisselde, zag dat op heel verschillende manieren uitpakken. ADO Den Haag en Fortuna Sittard stonden er in 2020/21 na acht duels vrijwel hetzelfde voor. ADO had vier punten, Fortuna drie. Beide clubs wisselden in dezelfde week van november van trainer.

Bij Fortuna nam Sjors Ultee het over van Kevin Hofland. De ploeg haalde daarna 1,46 punt per wedstrijd en werd elfde. Bij ADO volgde Ruud Brood Aleksandar Ranković op. Daar werd het 0,69 per wedstrijd en de laatste plaats.

PEC koos in november 2021 ook voor een nieuwe trainer. Art Langeler stapte op na twaalf duels en vier punten. Onder Dick Schreuder haalde de ploeg daarna ruim drie keer zoveel punten per wedstrijd. Om op het gemiddelde eindtotaal van de nummer vijftien te komen, was 1,3 nodig. Het werd 1,05. PEC eindigde met 27 punten als laatste.

Wie wisselde, zat dieper

Dat na een wissel minder clubs zich handhaafden, zegt niet zonder meer dat de wissel slecht uitpakte. De tien clubs die van trainer wisselden, stonden op dat moment veertiende of lager. In de vijf duels voor de wissel haalden ze samen 0,48 punt per wedstrijd. Clubs die hun trainer hielden na een reeks van vier of meer duels zonder zege, zaten op dat moment op 0,75.

In de vijf duels daarna kwamen beide groepen omhoog. Na een wissel werd het 1,04 punt per wedstrijd, zonder wissel 0,95. Op korte termijn was er dus weinig verschil tussen een nieuwe trainer en doorgaan.

Wat er nodig is

Het verleden zegt niet dat PEC degradeert. Het zegt evenmin dat een nieuwe trainer het oplost. Wel is duidelijk hoeveel er moet gebeuren. De nummer vijftien eindigde de afgelopen elf volledige seizoenen gemiddeld op 32,7 punten. Om daar te komen heeft PEC 1,06 punt per wedstrijd nodig uit de laatste 27 duels. Tot nu toe is het 0,57.

Van der Vegt zei voor vertrek naar het trainingskamp tegen ESPN dat hij begrijpt dat supporters hun stem laten horen. De laatste twee wedstrijden voor de interlandperiode noemde hij ondermaats. Wat er in Groningen misging, staat in onze nabeschouwing. Thuis haalde PEC in drie duels nog geen punt. Zondag om half drie komt Cambuur naar Zwolle, met één punt meer.

Bronnen: Sportmonks (eigen afname), Voetbal International, ESPN, De Stentor, FOX Sports, FC Groningen, NOS, Voetbalzone, clubsites

DelenWhatsApp X Facebook