PEC onderschept vaker dan elke andere club en komt toch nauwelijks in de zestien

Jelle Doornbosch · Data & Cijfers

In het kort

PEC maakte zes doelpunten uit 24 schoten op doel, de slechtste verhouding van de achttien clubs.
Bijna 46 procent van alle Zwolse schoten komt van buiten de zestien, het hoogste aandeel van de competitie.
Met 76 onderscheppingen verovert PEC de bal vaker dan elke andere Eredivisieclub.
Tegelijk hoort de ploeg met 143 schoten tegen bij de drie die het meest onder vuur liggen.

Dat PEC Zwolle zestiende staat met vier punten is geen nieuws. Wat zeven speelronden naast die van de zeventien andere clubs wél opleveren, is een antwoord op de vraag wáár het misgaat. Dat antwoord blijkt aan beide kanten van het veld hetzelfde te zijn.

Zes doelpunten uit 24 schoten op doel

Van alle achttien Eredivisieclubs haalt PEC het minste uit een schot op doel. De ploeg raakte 24 keer het doel en zag er zes van binnengaan, een rendement van 0,25.

Club	Schoten op doel	Doelpunten	Per schot op doel
Excelsior	33	15	0,455
Feyenoord	60	25	0,417
NEC Nijmegen	29	12	0,414
…
ADO Den Haag	24	7	0,292
FC Twente	52	15	0,288
SC Heerenveen	41	11	0,268
PEC Zwolle	24	6	0,25

De mediaan ligt rond 0,36. Heerenveen staat er met 0,268 nog het dichtst bij, daarna loopt het veld snel op naar Excelsior, dat bijna twee keer zo veel uit een schot op doel haalt.

Dit is het soort cijfer waarbij de verleiding groot is om over pech te beginnen. Dat ligt hier niet voor de hand. Zeven wedstrijden is weinig, maar een ploeg die van alle achttien de laagste waarde haalt op precies de kolom waar het om draait, verdient eerst een andere verklaring.

Die schoten komen van te ver

Van de 74 schoten die PEC loste kwamen er 34 van buiten de zestien, bijna 46 procent. Dat is het hoogste aandeel van de competitie, net boven Fortuna Sittard.

Daarmee zijn de twee cijfers geen losse constateringen meer. Een schot van 25 meter gaat er minder vaak in dan een schot van acht meter, hoe zuiver het ook geraakt wordt. Een ploeg die bijna de helft van haar pogingen van buiten neemt, heeft vanzelf een laag rendement per schot op doel. Het lage rendement is geen tweede probleem, het is de uitkomst van het eerste.

Het omgekeerde staat er ook. Slechts 55 procent van de Zwolse schoten valt binnen de zestien, het op één na laagste aandeel van de achttien. Feyenoord, Ajax en PSV zitten alle drie rond de 70 procent. Grote kansen leverde het er negen op in zeven wedstrijden, het laagste aantal van de competitie samen met ADO Den Haag en Fortuna Sittard.

Wat overblijft is een aanval die vooral op één paar voeten leunt. Koen Kostons maakte drie van de zes doelpunten en is de enige Zwollenaar die dit seizoen vaker dan één keer scoorde.

Dit is geen ploeg die de bal rondspeelt

De verklaring die na de laatste twee wedstrijden voor de hand ligt, is dat PEC de bal netjes rondtikt zonder ergens te komen. Over het hele seizoen klopt dat beeld niet.

PEC heeft de bal nauwelijks. Met 40,1 procent balbezit staat de ploeg zestiende van achttien, het aantal passes is het op één na laagste van de competitie en de passnauwkeurigheid van 76 procent is de allerlaagste.

Dat ploegtype bestaat wel degelijk, alleen zit PEC er niet in. NEC speelt met 61 procent balbezit 3.507 passes en komt tot 61 schoten in de zestien. Heerenveen doet met 54 procent bijna evenveel passes voor 65 schoten in de zestien. Dát zijn de ploegen die veel bal hebben en er weinig mee doen. PEC speelt 2.437 passes en komt tot 41.

De verdediging krijgt het meeste over zich heen van de hele competitie

PEC kreeg dit seizoen 143 schoten tegen, meer dan welke andere Eredivisieclub ook. Met Fortuna Sittard op 142 en Willem II op 139 is dat geen eenzame koppositie, maar het is wel een kopgroep waar niemand in wil staan.

Dat is dus wel degelijk een verdedigend probleem. Twintig tegendoelpunten in zeven duels laat zich daar niet van los zien. Alleen zit het niet in wat er in de zestien gebeurt. PEC incasseert 0,385 doelpunt per schot op doel tegen en staat daarmee zevende, midden in het veld. Cambuur, Go Ahead Eagles en NEC krijgen er per schot op doel meer tegen. Wat er valt zodra de bal richting doel gaat, wijkt niet af. Het aantal keren dat dat gebeurt wel.

En dat aantal is niet het gevolg van een ploeg die achterover leunt. PEC pleegde 76 onderscheppingen, het hoogste aantal van alle achttien clubs. Op gewonnen duels staat de ploeg vijfde, op tackles zesde. Deze ploeg verovert de bal vaker dan wie dan ook in deze competitie.

Daar ligt de verbinding met de eerste helft van dit stuk. Een ploeg die het vaakst onderschept maar met 41 schoten in de zestien tot de laagste van de competitie behoort, geeft die bal ook het snelst weer terug. De 143 schoten tegen zijn dan minder een verdediging die faalt dan een verdediging die telkens opnieuw aan de bak moet.

Het probleem verdwijnt daarmee niet uit de achterhoede. Het is er alleen niet begonnen.

En het wordt slechter, niet beter

In de eerste vijf speelronden kwam ongeveer 40 procent van de Zwolse schoten van buiten de zestien. In de laatste twee was dat ongeveer twee derde.

Diezelfde beweging is nog scherper te zien in de verhouding tussen passes en zestien. Deel het aantal passes door het aantal schoten in de zestien en je weet hoeveel voetbal een ploeg nodig heeft om één keer echt in de buurt te komen. Bij PEC ging dat van 44,6 naar 166,2, een verschuiving van ruim 121 punten waar FC Groningen op de tweede plaats op 54 staat. Groter dan het hele bereik waarbinnen de andere zeventien clubs vallen.

PEC

Alle cijfers (tabel)

PEC	Ronde 1 tot 5	Ronde 6 en 7
Passes per wedstrijd	321,2	415,5
Balbezit	39%	43%
Passnauwkeurigheid	74,1%	79,5%
Schoten in de zestien per wedstrijd	7,2	2,5
Sleutelpasses per honderd passes	2,37	1,32
Gevaarlijke aanvallen, aandeel	53,9%	43,2%

De twee helften van die beweging gaan tegen elkaar in. Dat is het vreemde eraan. De ploeg ging méér passen en ook nauwkeuriger, terwijl de sleutelpasses per honderd passes bijna halveerden. Het aandeel gevaarlijke aanvallen daalde met bijna elf punten, de grootste daling van de competitie. Zes clubs combineerden hogere nauwkeurigheid met minder sleutelpasses. PEC is de enige bij wie dat samenviel met een terugval naar 2,5 schoten in de zestien per wedstrijd.

Tegen die lezing valt iets in te brengen. Het is een serieus bezwaar. Die twee wedstrijden zijn de 0-7 tegen Feyenoord en de 3-0 in Groningen, allebei duels waarin PEC vroeg achter kwam. Een ploeg die met drie achter staat tikt de bal rond en schiet van afstand. Dat is geen tactische keuze maar een symptoom van de stand. Een deel van deze verschuiving is dus gewoon wat een achterstand met cijfers doet.

Wat dat bezwaar niet wegneemt, is dat het beeld ook in de eerste vijf ronden al aanwezig was. Toen kwam nog altijd twee op de vijf schoten van buiten, bij een ploeg die in diezelfde periode maar vier punten haalde.

Eén kanttekening hoort er wel bij. De zege in Heerenveen is in alles de uitschieter van het seizoen, met twintig schoten en veertien sleutelpasses. Die ene wedstrijd trekt het gemiddelde van de eerste vijf flink omhoog. Haal hem eruit en het verschil met de laatste twee ronden halveert. Het beeld blijft staan, de scherpte niet.

Waarom oktober precies hierover gaat

PEC hervat de competitie op zondag 11 oktober thuis tegen SC Cambuur, gevolgd door Go Ahead Eagles, FC Utrecht, ADO Den Haag, Willem II en Telstar. Waarom die reeks ertoe doet, stond in onze voorbeschouwing.

Het begint op de plek waar dit seizoen nog niets is gehaald. Van de achttien clubs is PEC de enige zonder thuispunten: drie duels, drie nederlagen, een saldo van 1-12. Dat scheve saldo hangt voor een flink deel aan één avond, want bij drie thuiswedstrijden weegt een 0-7 als een derde van de reeks. De nul ernaast is wel echt.

Wat de cijfers van zeven speelronden vooral laten zien, is dat de twee problemen van deze ploeg er één zijn. Er wordt van te ver geschoten omdat de ploeg de zestien niet haalt. Er wordt veel weggegeven omdat de bal na iedere verovering te snel weer de andere kant op gaat. Allebei die dingen beginnen op hetzelfde moment in de wedstrijd, namelijk zodra PEC de bal heeft en er iets mee moet.

Dat is slecht nieuws voor wie hoopte dat er één zwakke schakel aan te wijzen valt. Het is beter nieuws voor wie zich afvraagt of het in zes wedstrijden te repareren is. Die 46 procent van buiten is namelijk geen natuurwet. Het is wat er overblijft als de laatste pass niet wordt gegeven.

Bronnen: Sportmonks (eigen afname, speelronde 1 tot en met 7), eigen berekeningen

DelenWhatsApp X Facebook