Laten we bij het begin beginnen, want dat begin zegt meer over dit seizoen dan de meeste mensen zich nog herinneren.
Koen Kostons kwam in Zwolle binnen als een gok en werd clubtopscorer. Toch eindigde zijn eerste seizoen met een gebaar dat niemand wilde zien. Een terugblik op 2025/26 en wat het betekent voor komend seizoen.
Toen PEC Zwolle in juli 2025 Koen Kostons vastlegde, was dat geen transfer waar iemand warm van werd. Hij kwam over van SC Paderborn, waar hij na de winterstop geen minuut meer speelde. Daarvoor was hij verhuurd aan KV Kortrijk en daar kwam hij in dertien officiële wedstrijden tot precies nul doelpunten. Nul. De transfersom die PEC betaalde was ongeveer een ton. Voor dat bedrag koop je in de Eredivisie geen zekerheid.
Technisch directeur Gerry Hamstra presenteerde hem als de opvolger van Dylan Vente, die naar sc Heerenveen vertrok. Kostons tekende voor vier jaar, tot 2029. Een gok dus, maar wel eentje met een lang contract eronder.
En eerlijk is eerlijk: die gok pakte in eerste instantie prima uit.
Acht voor de winterstop
Kostons scoorde acht keer voor de winterstop. Na 21 wedstrijden stond de teller op tien doelpunten. Voor een spits die een half jaar eerder in België niet tot scoren kwam, is dat een ander mens op het veld.
Wat hem daarbij hielp is dat hij nooit een klassieke targetspits is geweest. Bij MVV, waar hij vanaf zijn dertiende speelde nadat hij van Lanaken VV kwam, maakte hij in 157 wedstrijden 32 doelpunten en gaf hij er 26. Die 26 assists zijn het interessantere getal. Kostons is een spits die meedoet, die aanspeelbaar is, die de bal vasthoudt. Dat is precies wat een ploeg als PEC nodig heeft, omdat er zonder dat soort spits helemaal geen aanval is.
En toen kwam 2026.
Eén in twaalf
In de laatste twaalf competitiewedstrijden kwam er nog één doelpunt bij. Uiteindelijk sloot hij het seizoen af op elf goals en zes assists uit 34 wedstrijden, goed genoeg voor de clubtopscorer en een plek in de top vijftien van de Eredivisie.
Waarom is dat belangrijk? Omdat het twee verhalen tegelijk is. Als je alleen naar het eindtotaal kijkt, is het een prima eerste seizoen. Als je naar het verloop kijkt, is het een seizoen dat halverwege stilviel.
Kostons is daar zelf het eerlijkst over. “Elf doelpunten en zes assists had ik van tevoren prima gevonden voor mijn eerste jaar”, zei hij in mei tegen Voetbal International. “Maar in de tweede seizoenshelft heb ik mijn vorm niet meer gevonden, niet meer zo bepalend geweest. Daar ben ik kritisch op, ik had er meer kunnen maken. Ik had richting de vijftien moeten gaan en die kans heb ik ook gehad.”
De cijfers onderbouwen dat. Eenenzestig schoten, waarvan 28 tussen de palen. Dat is 46 procent, wat op zich netjes is. Er kwam alleen na januari geen rendement meer uit. Soms is dat gewoon wat het is: een balletje dat net naast gaat, vertrouwen dat wegzakt en dan gaat een spits nadenken. Kostons zei zelf dat hij er veel over nadacht. Dat is precies het probleem.
De context die vaak wordt weggelaten
Een spits scoort niet in een vacuüm.
PEC eindigde als vijftiende. De ploeg slikte eenenzeventig tegendoelpunten. Van alle uitwedstrijden in de Eredivisie leverde alleen het bezoek aan Telstar de volle drie punten op. Dat is geen omgeving waarin een aanvaller in vorm blijft.
Kostons benoemde het na de nederlaag bij Fortuna Sittard scherper dan de meeste spelers zouden doen. “Met name in uitwedstrijden zakken we te vaak door de ondergrens. Laten we het te vaak lopen, gaan de kopjes hangen.” En over de oorzaak: “Misschien ontbreekt het aan een aantal leiders op het veld, die de groep op zo’n moment bij elkaar halen.”
Dat is een spits die verder kijkt dan zijn eigen statistieken. Het maakt wat er een week eerder gebeurde alleen niet minder ongelukkig.
Het gebaar tegen Heracles
Zondag 3 mei, thuis tegen Heracles, in de slotfase. Kostons vindt het net, loopt naar het thuispubliek, houdt zijn hand achter zijn oor en maakt een armgebaar. Het doelpunt wordt afgekeurd wegens buitenspel. Het gebaar blijft.
Dit kwam niet uit de lucht vallen. De kritiek op Kostons liep al weken en kwam vanaf de tribunes, niet alleen vanaf een toetsenbord. Het was ook geen randverschijnsel meer: bij De Stentor ging de PEC-podcast er een aflevering aan wijden, onder de kop dat de club de kritiek van supporters serieus moest nemen. Een spits die een half jaar niet scoort bij een ploeg die vijftiende staat, hoort dat elke wedstrijd.
Binnen de club viel de reactie verkeerd. Trainer Henry van der Vegt en Hamstra riepen hem op het matje. “We hebben hem verteld dat het een zeer onhandige actie was”, zei Van der Vegt tegen De Stentor. “Het gebeurt in emotie en iedereen verwerkt frustratie anders, maar dit was totaal niet gepast. Dat vond hij zelf uiteindelijk ook.”
Diezelfde Van der Vegt legde er ook meteen de vinger op waar het vandaan kwam. “Als dingen minder lopen en je moeilijk scoort, bouwt frustratie zich op. Anders reageer je niet zo.”
Kostons zelf wilde er daarna niets meer over kwijt. “Ik heb het met de club besproken, het is naar de supporters toe besproken en daarmee is het klaar.”
Er zijn twee manieren om ernaar te kijken. Een speler die keihard blijft werken en fluitconcerten krijgt, is menselijk als hij een keer terugbijt. Een speler die dat doet op een moment dat de club nog voor lijfsbehoud speelt, kiest wel het slechtst denkbare moment. Beide dingen zijn waar.
De transfermarkt
En dan is er nog de vraag waar hij komend seizoen speelt.
Hearts uit Schotland zoekt een spits na het vertrek van Lawrence Shankland en heeft Kostons hoog op de lijst staan. PEC vraagt naar verluidt zo’n drie miljoen euro, wat voor Hearts een clubrecord zou zijn. Zijn geschatte marktwaarde staat inmiddels rond de 2,8 miljoen.
Voor een speler die vorig jaar zomer een ton kostte, is dat nogal een rendement. Voor een club met de begroting van PEC is drie miljoen geen bedrag dat je zomaar wegwuift.
Kostons zelf houdt de deur op een kier, maar niet meer dan dat. “Ik denk alleen na over een transfer als er iets heel moois voorbijkomt, waar alles aan klopt. Niet alleen voor mij, maar ook voor mijn vriendin. Ik heb in het buitenland gezeten, maar ik voel me hier super op mijn plek. Ik heb ook voor vier jaar getekend, dus ik ga niet zomaar de deur achter me dichttrekken.”
Dat is geen afscheidsspeech. Het is ook geen loyaliteitsverklaring.
Zo staat het er dus voor. PEC heeft een spits die bewees dat hij op dit niveau kan scoren, en die daarna een half jaar liet zien dat het niet vanzelf gaat. Kostons heeft een club waar hij zich thuis voelt, een contract tot 2029 en voor het eerst in zijn carrière een markt die op hem let. Daartussenin ligt een gebaar in de slotfase dat nog even blijft hangen.
De vraag voor komend seizoen is eigenlijk simpel: was de eerste seizoenshelft wie hij is, of was het de tweede? Het antwoord daarop bepaalt of dit het begin van iets was, of de piek.
Zwolle krijgt dat antwoord vanaf augustus. Voorlopig is de beste graadmeter dat Kostons de vraag zelf ook stelt.
Bronnen: Voetbal International, VoetbalPrimeur, De Stentor, Transfermarkt, FootballTransfers, pec.nu
Bronnen: Wikipedia / SC Paderborn, OneFootball, FootballTransfers, TransferFeed, Voetbalzone, fussballdaten.de, VI, PEC.nu, ESPN.nl, De Swollenaer / NOS, Voetbalnieuws / Drimble
Elke vrijdag het beste van Vak Blauw in je mail
Eén mail per week, de sterkste stukken en het programma. Afmelden kan altijd.
